Gemi Personeli Kaç Saat Çalışır?
Denizlerin sonsuzluğunda, okyanuslarda veya deniz kıyısında yol alan gemilerde çalışan personelin yaşamı çoğu zaman gözlerden uzaktır. Birçok kişi, gemide çalışanların aslında bir nevi tatilde gibi olduğunu düşünse de, gerçek bambaşkadır. Peki, gemi personeli kaç saat çalışır? Onların gündelik hayatı nasıl şekillenir?
Gemi Personelinin Çalışma Saatleri: Sadece Sayılar Değil
Gemi personelinin çalışma saatleri, her şeyden önce geminin türüne, seferin uzunluğuna ve gemi tipine bağlı olarak değişir. Bir yolcu gemisinde çalışan bir aşçı ile bir tanker gemisinde çalışan bir kaptanın çalışma düzeni çok farklı olabilir. Ancak çoğu gemide uygulanan temel çalışma saatleri, denizcilik endüstrisinin uluslararası standartlarıyla belirlenir.
Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) ve denizcilik sektöründeki diğer düzenleyici kurumlar, gemi personelinin çalışma süreleri ve dinlenme hakları konusunda ciddi düzenlemeler yapmıştır. Örneğin, bir gemi personelinin haftada 7 gün, günde 10 saatten fazla çalışması genellikle yasaktır. Ancak bu, personelin geminin durumuna ve operasyonel gereksinimlere göre değişebilecek bir kılavuzdur. Bazı durumlarda, acil durumlar veya yoğun çalışma dönemlerinde bu süreler uzayabilir.
Gemi Personeli için Zorlu Çalışma Koşulları
Gemi personelinin mesaisi, çoğu zaman kara üzerindeki işler gibi sıradan değildir. Yalnızca çalışma saati değil, aynı zamanda deniz koşulları, geminin büyüklüğü ve tipik olarak “24 saatlik” bir vardiya düzeni de devreye girer. Gemi personeli, denizde oldukları süre boyunca genellikle “vardiya” sistemiyle çalışırlar. Bir vardiya genellikle 4 saat sürer, ardından 8 saat dinlenme süresi gelir. Ancak, bu sistem de geminin türüne ve personelin görevine bağlı olarak değişir.
Bir örnek vermek gerekirse, “MSC Preziosa” adlı dev yolcu gemisinde çalışan Serkan Bey’in hikayesini dinleyelim. Serkan Bey, bir yıl boyunca gemide çalıştıktan sonra, günde 4 saatlik vardiyaların bazen 6-7 saati bulduğunu ve özellikle fırtınalı denizlerde bu sürelerin uzadığını anlatıyor. “Bazen dinlenmeye bile vakit bulamıyorduk, ama gemideki herkes birbirine yardımcı oluyordu,” diyor. Gemi personelinin bu dayanışma ruhu, onların bu zorlu çalışma şartlarına karşı en büyük motivasyon kaynağı.
Çalışma Sürelerine Yönelik Düzenlemeler
Uluslararası denizcilik sözleşmeleri, gemi personelinin çalışma süresi ile ilgili birkaç önemli düzenleme getirir. Bunlardan biri, 2002 yılında kabul edilen “STCW Konvansiyonu”dur. Bu sözleşme, gemi personelinin dinlenme sürelerinin yasal olarak tanınmasını sağlar. Buna göre, personelin en az 10 saatlik kesintisiz dinlenme süresine sahip olması gerekir.
Ancak burada önemli olan bir başka nokta, her geminin kendi operasyonel gereksinimlerinin söz konusu olmasıdır. Örneğin, büyük bir yük gemisinde, bazı durumlarda bir personelin fazla mesai yapması gerekebilir. Bu durum, önceden planlanmış olsa da, daha zorlu koşullarda bu kurallar zaman zaman esnetilebilir.
Gemi Personeli ve Zihinsel Sağlık
Çoğu zaman, gemide uzun saatler boyunca çalışan personel fiziksel olarak yorulsa da, zihinsel sağlık da aynı derecede önemlidir. Gemi personelinin çoğu, haftalarca, hatta aylarca denizde kalarak evlerinden, ailelerinden uzak kalır. Bu durum, yalnızlık, stres ve depresyon gibi psikolojik sorunlara yol açabilir. Çalışma saatleri uzadıkça, bu tür duygusal zorluklar da artabilir.
Birçok gemi, çalışanlarının zihinsel sağlıklarını korumak adına çeşitli destek hizmetleri sunar. Ancak, bazı gemilerde bu tür hizmetlerin eksik olduğu ve personelin yalnızca kısa bir süre dinlendikten sonra tekrar yoğun bir mesaiye girmesi gerektiği de görülebilir. Bu, çalışanların iş verimliliğini olumsuz yönde etkileyebilir.
Sonuç: Gemi Personelinin Çalışma Saatleri Ne Kadar Adil?
Gemi personelinin çalışma saatleri, uluslararası sözleşmelerle düzenlense de, işin zorlukları ve çalışma koşulları göz önüne alındığında tartışmaya açıktır. Birçok kişi için, gemideki yaşam, yalnızca fiziksel değil, aynı zamanda zihinsel bir dayanıklılık sınavıdır. Her ne kadar denizcilik sektörü güçlü düzenlemelere sahip olsa da, pratikte bu kuralların nasıl uygulandığı oldukça değişken olabilir.
Sizce gemi personelinin çalışma saatleri yeterince adil mi? Yoksa uluslararası düzenlemelere rağmen gerçek koşullar çalışanlar için hâlâ zorlayıcı mı? Fikirlerinizi yorumlarda paylaşın!