Kategori: Makaleler

Had Uygulamak Ne Demek? Bir Eleştiri ve Tartışma Had uygulamak, hemen hemen herkesin zaman zaman duyduğu ama derinlemesine sorgulamadığı bir kavram. Hızla günlük yaşamın içine girmiş, kabul görmüş ve adeta rutinleşmiş bir terim. Ancak, gerçekte, “had uygulamak” ne kadar anlamlı ve doğru? Bunu sorgulamak, hepimizin düşündüğü ama dile getirmediği bir konuyu gündeme taşımak demek. Bugün, size bu kelimenin iç yüzünü derinlemesine ele alacağım ve sıradan düşüncelerinizin ötesine geçmeye davet edeceğim. Çünkü bazı kavramlar, dışarıdan bakıldığında anlamlı görünebilirken, aslında altı boş ve tehlikeli olabilir. Had Uygulamak: Toplumsal ve Bireysel Zorluklar Öncelikle, “had uygulamak” teriminin ne olduğuna bir bakalım. Pek çok insan,…

Diren Yeri Ne Demek? Edebiyat Perspektifinden Derinlemesine Bir İnceleme Kelimenin gücü büyüktür; bir kelime, bazen bir düşünceyi, bazen bir dünyayı dönüştürür. Edebiyatın temel yapı taşları olan kelimeler, zamanla farklı anlamlar, farklı bağlamlar kazanarak metinlerin ruhunu oluşturur. Bu nedenle bir kelimenin arkasındaki derinlik, sadece sözlük anlamıyla sınırlı kalmaz, metnin evrimi ve karakterlerin iç yolculuklarıyla şekillenir. Bugün, “diren yeri” kavramını ele alırken de, bu kelimenin sadece günlük dildeki anlamını değil, edebi metinlerde nasıl bir sembol haline geldiğini, ne tür toplumsal ve psikolojik çağrışımlar uyandırdığını inceleyeceğiz. Diren Yeri Nedir? Sözlük Anlamı ve Temel Tanım Diren yeri, Türkçe’de çoğunlukla bir direnişin yapıldığı, kişinin karşılaştığı…

Gazi Olmak İçin Yaralanmak Şart Mı? Felsefi Bir Bakış Açısı Bir filozof olarak, toplumsal ve kültürel kavramları sorgulamak her zaman büyüleyici bir yolculuktur. Bu yolculuk, bazen basit bir ifade üzerinden derin ve çok katmanlı düşünceler üretmemizi sağlar. “Gazi olmak için yaralanmak şart mı?” sorusu da bu tür bir derin düşünmeyi gerektirir. Gazi olmak, bir toplumsal onur, bir statü ya da bir ödül olarak görülse de, bu kavramın etik, epistemolojik ve ontolojik açıdan incelenmesi, daha karmaşık ve anlam yüklü bir tartışmaya kapı aralar. Bu yazıda, “gazi olmak” kavramının toplumsal ve bireysel anlamlarını felsefi bir bakış açısıyla ele alacak, etik, bilgi ve…

Usul-Füru Hısımlığı: Psikolojik Bir Mercekten İnceleme Bir psikolog olarak insan davranışlarını çözümlemeye çalışırken, bazen en derin duyguların ve ilişkilerin, geçmişten gelen çok katmanlı bağlarla şekillendiğini fark ederim. İnsanların birbirleriyle kurdukları ilişkiler, sadece yüzeyde gördüğümüzden çok daha derin psikolojik dinamiklere dayanır. Birçok kültürel ve toplumsal öğe, bireylerin kimliklerini ve ilişkilerini şekillendirirken, bazen ‘usul-füru hısımlığı’ gibi kavramlar, insan ruhunu anlamada önemli anahtarlar sunabilir. Peki, usul-füru hısımlığı nedir ve psikolojik açılardan nasıl ele alınabilir? Bu soruyu, bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji boyutlarında inceleyerek anlamaya çalışalım. Usul-Füru Hısımlığı Nedir? Usul-füru hısımlığı, özellikle İslam hukukunda, kişinin ailesiyle kurduğu ilişkiler ve bu ilişkilerin hukuki düzenlemeleriyle ilgili…

Flegmon: Kültürlerin ve Toplulukların Bir Hastalıkla Yüzleşme Yolu Antropologlar olarak, kültürlerin çeşitliliği üzerine düşündüğümüzde, insanların bedenleri ve hastalıklar üzerindeki algıları da büyük bir ilgi alanımızdır. Dünya genelindeki farklı topluluklar, hastalıkları sadece biyolojik olgular olarak değil, aynı zamanda toplumsal ve kültürel anlamlarla da ilişkilendirirler. Flegmon, tıbbi bir terim olarak vücudun bir kısmındaki derin enfeksiyon sonucu gelişen iltihabi bir hastalıktır. Ancak bu, sadece biyolojik bir durum değildir. Bir antropolog olarak, bu hastalığı farklı toplulukların ritüelleri, sembolleri, toplumsal yapıları ve kimlikleri üzerinden anlamak, onun toplumsal ve kültürel boyutlarını daha iyi kavrayabilmemize olanak tanır. Flegmonun nedenleri ve tedavi biçimleri, farklı kültürlerde çeşitlenmiş, her toplumun…

Haseki Ünvanı Nasıl Alınır? Bir ünvanın gücü, sadece kelimelerin ardındaki anlamda değil, tarihsel süreçteki derin köklerinde de yatar. Haseki ünvanı, işte tam da bu sebeple, sadece bir unvan olmanın çok ötesine geçer. Osmanlı İmparatorluğu’nun zarif saraylarında başlayıp günümüze kadar gelen bu gelenek, bir anlamda kültürel mirasın ve sosyal statünün izlerini taşıyor. Peki, Haseki ünvanı nedir ve bu unvanı almak için neler gereklidir? Hadi, birlikte keşfedelim. Haseki Ünvanının Tarihi Kökenleri Osmanlı İmparatorluğu’nda “Haseki” kelimesi, başta padişahın eşlerinden birine verilen bir ünvan olarak kullanılırdı. Kelime kökeni, Arapçadaki “hasak” kelimesinden türetilmiş olup, “özel” ya da “seçkin” anlamlarını taşır. Haseki, sadece bir eş değil,…

Formülasyon Uzmanı: Geçmişten Günümüze Değişen Bir Rol Tarih, toplumsal yapıları, kültürel dönüşümleri ve bireysel rollerin nasıl şekillendiğini anlamamız için değerli bir kaynaktır. Her dönemde farklı ihtiyaçlar, teknolojiler ve toplumsal talepler, belirli mesleklerin ve uzmanlık alanlarının doğmasına neden olmuştur. “Formülasyon uzmanı” kavramı da bu değişimin bir yansımasıdır. Bu meslek, belirli bir sürecin veya ürünün, ideal özelliklere ulaşması için yapılan detaylı planlamayı ve geliştirmeyi ifade eder. Ancak, formülasyon uzmanı sadece bugünün mesleği değil, geçmişin sosyo-ekonomik ve kültürel dinamiklerinin etkisiyle şekillenen bir roldür. Formülasyon uzmanlarının geçmişi, toplumsal yapılarla, üretim süreçleriyle ve bireysel taleplerle iç içe geçmiştir. Geçmişin ihtiyaçları, belirli bir “formül” geliştirmeyi gerektirirken,…

Hürrem Kanuni’ye Nasıl Hitap Ederdi? Toplumsal Cinsiyet ve Güç Dinamiklerini Anlamak Hürrem Sultan ve Kanuni Sultan Süleyman’ın ilişkisi, tarih boyunca hem aşk hem de güç mücadelesi olarak anlatılmıştır. Ancak, sadece bu iki tarihi figürün aşk hayatına odaklanmak, daha derin bir anlayıştan bizi uzaklaştırır. Çünkü Hürrem Sultan’ın Kanuni’ye nasıl hitap ettiği, sadece romantik bir jest değil, aynı zamanda bir güç dengesinin, toplumsal cinsiyet rollerinin ve eşitlik arayışının bir yansımasıdır. Bugün, bu tarihi ilişkinin toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet dinamikleriyle nasıl şekillendiğini, hem kadınların hem de erkeklerin bu ilişkiye nasıl farklı perspektiflerden yaklaşabileceğini ele alacağız. Hürrem Sultan’ın Kanuni’ye Hitap Şekli: Güç…

Kiminle Haşr Olursan? Kimi zaman bir telefon görüşmesinde, kimi zaman da bir arkadaş toplantısında, hepimiz “Kiminle haşr olursan, ona benzersin” lafını duymuşuzdur. Peki, gerçekten öyle mi? İyi de, kiminle haşr oluyoruz, neyle haşr oluyoruz? Şu dünya, haşr konusunda o kadar çok seçenek sunuyor ki, hangi tip insanla haşr olacağımızı bile şaşırıyoruz. Hadi gelin, bu “haşr olma” meselesini biraz eğlenceli bir şekilde ele alalım ve erkeklerle kadınların bu konuda nasıl farklı yaklaştıklarını mizahi bir bakış açısıyla keşfedelim. Erkekler, çözüm odaklıdır. Yani bir sıkıntı yaşadıkları zaman, hemen çözüm arayışına girerler. “Haşr olursam, ne olacak?” diye soran bir erkek, şüphe yok ki ilk…

Hasta Sevk Kağıdının Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Analizi Bugün sağlık sisteminde karşılaştığımız en basit belgelerden biri olan hasta sevk kağıdı, aslında toplumsal yapımızı ve adalet anlayışımızı nasıl şekillendirdiğine dair pek çok ipucu barındırır. Bu yazıda, hasta sevk kağıdını sadece bir sağlık belgesi olarak değil, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi dinamikler üzerinden değerlendireceğiz. Kadınların empati ve toplumsal etkiler odaklı, erkeklerin ise çözüm ve analitik yaklaşımlarını nasıl etkilediğine dair soruları masaya yatıracağız. Sağlık Sisteminde İhtiyaç Duyulan Eşitlik: Sevk Kağıdı Ne Temsil Ediyor? Bir hasta sevk kağıdının arkasındaki anlamı düşündüğümüzde, basitçe “bir hastayı başka bir uzman doktora yönlendiren…